Nog maar 2 op voorraad? Straks moet dat ook echt kloppen.
Brussel wil nepschaarste, verborgen kosten en lastig opzegbare abonnementen verbieden. Wat de Digital Fairness Act voor je webshop betekent en waarom eerlijk ontwerp ook goed verkoopt.
Je kent ze wel: de rode melding dat er nog maar twee stuks zijn, de klok die aftelt tot de actie stopt, het vinkje voor de verzekering dat al aanstaat. Ze verkopen, dus je ziet ze overal. Op 11 november heeft de Europese Commissie voorgesteld om juist dit soort trucs aan banden te leggen. Wat staat erin, wat betekent het voor jouw webshop en hoe verkoop je eerlijk en toch goed?
Wat Brussel op 11 november voorstelde
De Europese Commissie heeft een voorstel gepubliceerd voor de Digital Fairness Act. Volgens de Commissie is het de grootste vernieuwing van het Europese consumentenrecht in meer dan twintig jaar. De wet richt zich op wat consumenten online het vaakst dwarszit: trucs die je tot een aankoop duwen, prijzen die onderweg hoger worden en abonnementen waar je moeilijk vanaf komt.
De Commissie onderbouwt dat met eigen cijfers. Ongeveer 60 procent van de Europeanen koopt online, en wie online koopt, loopt ruim 60 procent meer kans op een probleem dan iemand in een fysieke winkel.
Belangrijk om te weten: dit is nog een voorstel. Het Europees Parlement en de lidstaten moeten er eerst mee instemmen, en de tekst kan onderweg nog veranderen. Er is dus geen reden voor paniek, wel voor een goede blik op je eigen webshop. Want de richting is duidelijk, en veel van wat Brussel wil verbieden, staat in Nederland al jaren op de radar van de toezichthouder.

Wat er concreet op de lijst staat
De Commissie en juristen die het voorstel hebben doorgenomen, noemen een aantal praktijken die straks altijd verboden zijn of aan strengere regels moeten voldoen. Voor een webshop zijn dit de belangrijkste:
- Nepschaarste. Meldingen als 'nog maar 1 op voorraad' of 'vijf anderen bekijken dit product' die niet kloppen, komen op de zwarte lijst van praktijken die altijd verboden zijn.
- Schuldgevoel aanpraten. Een afmeldknop met de tekst 'Nee, ik hou niet van goede deals' of 'Jammer dat je gaat' als drempel om je uit te schrijven.
- Keuzes die al voor de klant zijn gemaakt. Vooraf aangevinkte vakjes en extra's die automatisch in de winkelwagen belanden, zoals een verzekering of cadeauverpakking.
- Kosten die pas aan het eind verschijnen. De volledige prijs, inclusief extra kosten en heffingen, moet vanaf het begin zichtbaar zijn.
- Abonnementsvallen. Opzeggen moet eenvoudig kunnen. Voordat een proefperiode afloopt of een abonnement verlengt, krijgt de klant een heldere melding, en een gratis proef wordt pas betaald na actieve bevestiging.
- Onduidelijke influencerreclame. Betaalde content moet als reclame herkenbaar zijn, en merken moeten zorgen dat hun influencers zich daaraan houden.
Daarnaast komt er een recht op contact met een mens bij klantenservice, en duidelijkere rechten voor klanten die een AI-agent namens hen laten kopen. Daarover verderop meer.

Zo loopt het door je eigen webshop heen
Een lijst met verboden klinkt abstract. Loop daarom in gedachten eens door je eigen webshop, van productpagina tot bevestigingsmail.
Op de productpagina staat misschien een voorraadteller of een klok die aftelt. Is die gekoppeld aan je echte voorraad en een echte einddatum? Of loopt de teller na middernacht gewoon opnieuw?
In de winkelwagen komen soms pas de verzendkosten, een toeslag voor betalen of een milieuheffing tevoorschijn. Volgens het voorstel moet de klant die kosten eerder zien.
In de checkout staat het vinkje voor de nieuwsbrief of de verlengde garantie al aan. Dat is precies het soort standaardkeuze dat het voorstel aanpakt.
Het goede nieuws: nieuw is dit niet. De ACM schreef in 2020 al in haar leidraad over online misleiding dat schaarste-aanduidingen waar moeten zijn, dat prijzen inclusief alle kosten vóór de aankoop duidelijk moeten zijn en dat standaardinstellingen niet in het nadeel van de klant mogen staan. Wie dat nu al goed doet, hoeft weinig te veranderen. Eerder schreven we ook over nepkortingen en de 30-dagenregel, een verwant onderwerp waar de ACM streng op is.
Twijfel je hoe jouw webshop ervoor staat? In onze webshop audit lopen we je klantreis stap voor stap na en laten we zien waar een melding, vinkje of prijsweergave beter kan.

Eerlijk ontwerp verkoopt ook
Wie urgentie uit zijn webshop haalt, is bang voor minder omzet. Dat hoeft niet. Echte urgentie mag gewoon blijven, zolang hij klopt.
Een melding 'nog 3 op voorraad' is prima als er ook echt nog drie liggen. Een klok die aftelt tot de laatste besteldag voor kerst is behulpzaam, als die datum klopt met je vervoerder. Het verschil zit in de bron: is het een getal dat iemand ooit heeft ingetikt, of komt het rechtstreeks uit je voorraad en je bezorgafspraken?
Daar zit voor veel webshops het echte werk. Verkoop je ook via bol of Amazon en houd je je voorraad in AFAS of Exact bij, dan lopen de cijfers al snel uiteen. Onze webshops draaien op My Media Editor, waarin producten, bestellingen, marktplaatsen en koppelingen met onder meer AFAS en Exact Online op één plek samenkomen. De voorraad die je klant ziet, is dan de voorraad die je echt hebt. Hoe je voorkomt dat je in drukke weken meer verkoopt dan je hebt, lees je in onze blog over oververkopen in december.
Klanten merken het verschil ook. Een melding die klopt, wekt vertrouwen. Een klok die elke dag opnieuw begint, merkt een vaste klant op een gegeven moment op, en dan ben je hem kwijt.

Een mens aan de lijn, ook als je AI inzet
Twee onderdelen van het voorstel gaan over AI, en die zijn voor veel webshops nieuw.
Recht op een mens. Klanten krijgen het recht om bij klantenservice met een mens te communiceren. Een chatbot of AI-assistent mag dus het eerste aanspreekpunt zijn, maar geen doodlopende weg. Als een vraag te ingewikkeld wordt of de klant erom vraagt, moet er een collega kunnen overnemen.
Kopen via een AI-agent. Steeds meer mensen laten een AI-assistent zoeken en vergelijken, en soms ook bestellen. Het voorstel geeft klanten duidelijke rechten als een AI-agent namens hen koopt. Hoe dat precies wordt uitgewerkt, moet nog blijken. In onze blog over AI-assistenten die gaan shoppen lees je hoe je webshop daar nu al op inspeelt.
Bij onze AI-oplossingen houden we hier rekening mee. Een AI-assistent die we voor je inrichten, beantwoordt de veelgestelde vragen en draagt een gesprek netjes over aan je team als dat nodig is. Zo heb je de snelheid van AI en blijft de klant nooit hangen.

Laat ons met je meekijken
Wanneer de Digital Fairness Act ingaat en hoe de definitieve tekst eruitziet, weten we nog niet. Wel weten we welke kant het op gaat. Je kunt dus rustig beginnen met de onderdelen die nu al verstandig zijn: eerlijke voorraadmeldingen, alle kosten vooraf in beeld en geen vinkjes die al aanstaan.
Wil je weten hoe jouw webshop ervoor staat? Wij lopen je productpagina's, winkelwagen en checkout graag met je door en houden de ontwikkelingen rond deze wet voor je bij. Plan een webshop audit of neem contact met ons op.
